تبلیغات
مجمع حیدریون شهرستان میبد - فضیلت های حضرت علی«ع» در قرآن

فضیلت های حضرت علی«ع» در قرآن

فضایل امیرالمومنین در قرآن- گفتگوی معاویه و ابن عباس




هنگامیكه معاویه به‌ عنوان خلیفه مسلمین وارد مدینة طیّبه شد، دستور داد تا ابن عباس، عموزادة علی ـ علیهالسّلام ـ راحاضر كنند، آنگاه با كمال ناراحتی و خشم به او گفت:

«شنیدهام هنوز دم از فضایل علی میزنی؟ مگر نمیدانی ذكر فضایل علی را ممنوع كردهام؟ بترس از اینكه مبتلای به عقوبت سختی گردی به نحوی كه هرگز از آن رهایی نداشته باشی.»

ابن عباس فرمود:«تمام اهل مدینه شاهدند كه من به غیر از تفسیر قرآن سخن دیگری بر زبان جاری نمیكنم، لكن چون از پیغمبر خدا ـ صلیالله علیه و آله ـ شنیدم كه فرمودند: «مَنْ فسَّرَ القرآنَ بِرَایهِ فَالیَتَبَوَّءْ مَقْعَدُهُ مِنَ النّارِ» كسی كه قرآن را بر خلاف واقع تفسیر كند، نشیمنگاه او در آتش خواهد بود؛ لذا هرگز قرآن را بر خلاف واقع تفسیر نمیكنم.»

معاویه گفت: « تفسیر بگو و خلاف حقیقت و دروغ هم معنا مكن، لكن حق نداری دم از فضیلت علی بزنی.»

ابن عباس گفت: بسیار خوب، لكن گاهی من این آیة شریفه را میخوانم: «وَ یُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلی حُبِّهِ مِسكیناً وَ یَتیماً و أسیراً»[1] از من سؤال میكنند: خداوند در این آیه از چه كسانی ستایش میكند؟ اگر بگویم آنان علی و فاطمه و فضّة خادمه میباشند،آیه را به نحو حقیقت تفسیر نمودهام و إلاّ آیه رابه دروغ و خلاف واقع تفسیر كردهام.»

معاویه گفت: «مگر حتماً باید این آیه را تفسیر كنی؟ آیه دیگری بخوان»

ابن عباس گفت: «این آیة شریفه را بشنو: «یاایُّهاالذین آمنوا اذا ناجَیْتُمُ الرَّسولَ فَقَدَّموا بَیْنَ یَدَیْ نَجْواكُمْ صَدَقَة» [2] از من میپرسند: آیا كسی به این آیه شریف عمل نموده؟ اگر بگویم تنها كسی كه به این آیه عمل نموده علی ـ علیهالسّلام ـ است و او با اینكه یك دینار بیشتر نداشت، با این حال یك دینار را به ده درهم فروخت و هر گاه میخواست با پیامبر نجوا كند، یك درهم صدقه میداد، در این صورت آیه را صحیح تفسیر كرده‏ام و إلّا بر خداوند دروغ بستهام و من هرگز جرأت آن را ندارم كه بر خلاف واقع، قرآن را تفسیر كنم.» معاویه گفت: «از آیات دیگر قرآن بخوان.»

ابن عباس خواند:

«وَ مِنَ النّاسِ مَنْ یَشری نَفْسَهُ اَبْتِغاءَ مَرْضات اللهِ، وَاللهُ رَئُوفٌ بالعِبادِ»[3] ازمن میپرسند: «آن كسی كه جان خود را در راه رضایت خدا بذل نمود كه بوده؟ اگر بگویم آن شخص علی ـ علیهالسّلام ـ بود كه در «لیلةالمبیت» بجای پیغمبر اكرم ـ صلیالله علیه و آله ـ در بستر خوابید تا اینكه آن حضرت بتواند به مدینه هجرت كند، آیه را به نحو حقیقت و واقع تفسیر نمودهام وإلا به خداوند اسناد دروغ داده‎‎ام.»

معاویه گفت: «قرآن هزاران آیه دارد،آیه دیگری بخوان.»

ابن عباس خواند: «انَّما یُریدُ اللهُ لِیُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ اَهْلَ اَلْبَیْتِ وَ یُطَهِّرَكُمْ تَطْهیراً»[4] از من میپرسند: آنانیكه خداوند هر رجس و پلیدی را از آنهازایل نموده چه كسانی هستند؟ اگر بگویم آنان اهلبیت پیغمبراكرم ـ صلیالله علیه و آله ـ هستند براستی سخن گفتهام والّا آیه را به دروغ تفسیر كردهام.

معاویه گفت: «آیة دیگری بخوان.»

ابن عباس خواند: «اِنَّما وَلیُّكُمُ اللهُ وَ رسوُلُهُ و الَّذینَ آمنوا الذینَ یُقیمون الصَّلوهَ وَ یُؤتُونَ الزَّكاهَ وَهُمْ راكِعُونَ»[5]

پس گفت: « اگر از من بپرسند: آن كسی كه بعد از خدا و رسول بر مردم ولایت دارد و دارای این صفت بوده كه در حال ركوع نماز زكات داده كیست؟ اگر بگویم او علی ـ علیهالسّلام ـ است به نحو حقیقت سخن راندهام والا آیه را بر خلاف حقیقت تفسیر كردهام و از من چنین انتظاری نداشته باش» معاویه گفت: «آیة دیگری را برای مردم تفسیر كن، مگر قرآن فقط شامل همین آیاتی بود كه در شأن علی تفسیر كردی؟»

ابن عباس گفت: پس این آیه را بشنو «اِنَّمااَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هاد[6]» از من سؤالی میشود كه تفسیر این آیه چیست؟ ما«منذر» را كه پیغمبر اكرم ـ صلیالله علیه و آله ـ باشد شناختهایم، امّا، هادی امّت را نمیشناسیم. اگر بگویم مقصود از «هادی امّت» علی ـ علیهالسّلام ـ است براستی سخن گفتهام زیرا تمام علماء خاصّه و عامّه این حدیث شریف را از پیغمبر اكرم ـ صلیالله علیه و آله ـ نقل نمودهاند كه فرمود: «أنا المُنْذِرُ و علیٌّ الهادی و بِكَ یا علیُّ یُهْتَدی المُهْتَدوُنَ» من ترساننده امّت و علی رهنمای آنان میباشد و سپس فرمودند: یا علی توسط تو مردم به راه راست هدایت خواهند شد. و هر گاه آیة شریفه را خلاف واقع تفسیر كنم گنهكار خواهم بود و من طاقت عقوبت خداوند را ندارم.»

معاویه گفت: «مگر قرآن آیات دیگری ندارد كه تفسیر كنی؟»

ابن عباس گفت: بسیار خوب آیة دیگری را گوش كن: «قُلْ كَفی بِاللهِ شهیداً بَیْنی وَ بَیْنَكُم وَ مَنْ عِندَهُ عِلْمُ الكِتابِ»[7] مردم از من سؤال میكنند: آن كسی كه در نزد او علم قرآن بوده چه كسی است؟ اگر بگویم علی ـ علیهالسّلام ـ است براستی سخن گفتهام زیرا تمام مفسرین از اهل تسنّن و تشییع نقل كردهاند كه چون از پیغمبر اكرم ـ صلیالله علیه و آله ـ سؤال شد: آن كسی كه علم قرآن در نزد اوست كیست؟ فرمود: علی ـ علیهالسّلام ـ است بعلاوه رسول گرامی اسلام بارها فرمودند:

«أنا مدینةُ العِلْمِ وَ عَلیٌّ بابُها، فَمَنْ أرادَ الحِكْمَةَفَالْیَئْتِها مِنْ بابِها»

«من شهر علم و علی بمنزلة باب علم و حكمت است، پس هر كس دانش میخواهد باید ابتدا دست به دامن علی ـ علیهالسّلام ـ شود.»

معاویه گفت: «از آیات دیگر قرآن قرائت كن.»

ابن عباس گفت «این آیة شریفة را میخوانم: «وَاَعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللهِ جَمیعاً و لا تَفَرَّقوُا»[8] از من از تفسیر این آیه سؤال میكنند؛ اگر بگویم مقصود از ریسمانی كه مردم باید به آن چنگ بزنند تا دچار اختلاف نشوند، اهلبیت پیغمبر ـ صلیالله علیه و آله ـ و در رأس آنان علی ـ علیهالسّلام ـ است براستی سخن گفتهام زیرا خاصّه و عامّه بنحو تواتر این حدیث را از وجود مبارك نبی اكرم ـ صلیالله علیه و آله ـ نقل كردهاند كه فرمود:

«اِنی تَرَكْتُ فیكُمْ حَبْلَیْنی، إنْ تَمَسَّكْتُمْ بِهِما لَنْ‌ تَضِلّوا اَبَداً، اَحَدُهُما اَكْبَرٌ مِنَ اَلاَخَرِ، كِتابُ الله حَبْلٌ مَمْدُودٌ مِنَ السَّماءِ اِلَی اَلأرضِ وَ عِتْرَتی أهلَ بیتی. فَانَّهُما لَنْ یفتَرِقا حَتّی یَرِدا عَلَیَّ الحَوْض» «به درستی كه من دو ریسمان محكم را در بین امّت خود به یادگار میگذارم، و هر كس به این دو ریسمان محكم چنگ بزند هرگز گمراه نمیشود، یكی از آنها بزرگ‌تر از دیگری است و آن قرآن است كه چون ریسمان از آسمان به زمین كشیده شده و دیگری عترت من است و این دو از هم جدا نمیشوند تا اینكه در كنار حوض كوثر بر من وارد گردند.»

ای معاویه! اگر من آیه را به غیر از این تفسیر كنم بر خلاف حقیقت معنی نمودهام و من هرگز چنین نخواهم كرد.

 [1] .سوره انسان، آیه 8.

[2] سوره مجادله،آیه12.

[3] . سوره شوری،آیه23.

[4] . سوره احزاب ، آیه33.

[5] . سوره آل عمران، آیه 61.

[6] . سوره رعد آیه 7.

[7] . سوره رعد آیه 43.

[8] . سوره آل عمران، آیه 103.



[ پنجشنبه 12 فروردین 1395 ] [ 09:39 ق.ظ ] [ خادم الحیدر ]
  • کد نمایش افراد آنلاین
  • تماس با ما